Dünya İlk Yardım Günü’nde uzmanından uyarı: Yanığa diş macunu sürmek, burun kanamasında başı geriye yatırmak ve nöbet sırasında ağza cisim koymak yanlış.
İlk yardımda doğru bilinen yanlışlar, acil durumlarda müdahaleyi güçleştirirken kişinin sağlık durumunun daha da kötüleşmesine neden olabiliyor. Yanığa diş macunu sürmek, burun kanamasında başı geriye yatırmak, bayılan kişiye su içirmek ve nöbet geçiren kişinin ağzına cisim koymak en sık yapılan hatalar arasında yer alıyor.
Her yıl eylül ayının ikinci cumartesi günü kutlanan Dünya İlk Yardım Günü, acil durumlarda doğru müdahalenin önemine dikkat çekiyor. Acil bir durumda çevresinden öğrendiği bilgilerle müdahale etmeye çalışan kişilerin yanlış uygulamalardan kaçınması gerektiğini belirten Erdem Hastanesi Çakmak Şubesi Başhekimi, Acil Tıp Uzmanı Dr. Serdar Yaşar, toplumda sık karşılaşılan ilk yardım hatılarına dikkat çekti.
İlk yardımın amacı zarar vermeden doğru müdahaleyi yapmak
İlk yardımda toplumda yerleşmiş bazı alışkanlıkların doğru müdahale olarak kabul edilmemesi gerektiğini belirten Uzm. Dr. Serdar Yaşar, acil durumlarda panik yerine doğru bilgiyle hareket edilmesinin önemini vurguladı.
Yaşar, “Acil bir durumda yardımcı olmak çok insani bir durum ancak yapılan müdahalenin doğru olması gerekiyor. İlk yardımda temel amaç kişinin hayatını tehdit eden duruma müdahale ederken aynı zamanda yanlış uygulamalarla zarar vermemektir. Bu nedenle herkesin temel ilk yardım bilgilerine sahip olması ve acil durumlarda ne yapacağını bilmesi büyük önem taşıyor” dedi.
Uzm. Dr. Yaşar, acil durumlarda sık karşılaşılan 5 doğru bilinen yanlışı şöyle sıraladı:
Yanığa diş macunu, yoğurt veya salça sürmeyin
Yanık meydana geldiğinde bölgeye diş macunu, yoğurt, salça veya benzeri maddeler sürmek, toplumda sık karşılaşılan uygulamalar arasında bulunuyor.
Ancak bu maddelerin yanık bölgesine uygulanmasının doğru bir ilk yardım yöntemi olmadığı belirtildi. Bu tür uygulamalar, yanık bölgesinin sağlık çalışanları tarafından değerlendirilmesini ve uygun tedavinin uygulanmasını zorlaştırabilir.
Yanık durumunda doğru ilk yardım yaklaşımının uygulanması ve yanığın ciddiyetine göre sağlık kuruluşundan destek alınması gerekiyor.
Burun kanamasında başı geriye yatırmayın
Burun kanaması sırasında başı geriye yatırmak da sık yapılan yanlış uygulamalardan biri.
Bunun yerine kanın geriye doğru akmasını ve yutulmasını önlemek amacıyla başın hafifçe öne eğilmesi öneriliyor.
Bayılan kişiye su içirmeyin, tokat atmayın
Bayılan kişiyi kendine getirmek amacıyla yüzüne su serpmek, tokat atmak veya su içirmeye çalışmak da doğru olmayan müdahaleler arasında yer alıyor.
Bilinci yerinde olmayan ya da bilinci tam olarak yerine gelmemiş kişiye ağızdan yiyecek veya içecek verilmemesi gerekiyor. Yüzüne su dökülmemesi ve tokat atılmaması da önem taşıyor.
Bu tür durumlarda öncelikle kişinin güvenliğinin sağlanması ve solunumunun kontrol edilmesi gerekiyor. Kişi kısa sürede kendine gelmiyorsa veya solunumunda sorun varsa 112 Acil Çağrı Merkezi’nden yardım istenmesi gerekiyor.
Nöbet geçiren kişinin ağzına hiçbir şey koymayın
Nöbet sırasında kişinin dilini yutmasını engellemek amacıyla ağzına kaşık, bez veya başka bir cisim koymak yaygın yanlış uygulamalardan biri.
Nöbet sırasında temel amaç kişinin kendisine zarar vermesini önlemek. Bu nedenle çevredeki sert, keskin veya tehlikeli nesnelerin uzaklaştırılması ve kişinin güvenliğinin sağlanması gerekiyor.
Nöbet geçiren kişinin hareketleri zorla durdurulmamalı ve ağzına herhangi bir cisim yerleştirilmemeli.
Boğazına bir şey kaçan kişiye hemen su içirmeyin
Boğazına bir şey kaçan kişiye refleks olarak su içirmek de doğru bir ilk yardım uygulaması değil.
Hava yolu tıkanıklığında öncelikle kişinin nefes alıp alamadığına, konuşup konuşamadığına ve etkili şekilde öksürüp öksüremediğine bakılması gerekiyor.
Kişi etkili şekilde öksürebiliyor ve nefes alabiliyorsa öksürmeye teşvik edilmesi gerekiyor. Ancak konuşamama, etkili şekilde öksürememe veya nefes alamama gibi belirtiler varsa durum ciddi hava yolu tıkanıklığı olarak değerlendirilmelidir.
Ciddi hava yolu tıkanıklığında vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı ve kişinin yaşına ve durumuna uygun ilk yardım uygulanmalıdır.
